Trong những năm gần đây, nhu cầu sở hữu bất động sản tại Việt Nam của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, Luật Đất đai 2013 với những quy định chặt chẽ đã đặt ra nhiều khó khăn, buộc nhiều người phải tìm đến giải pháp nhờ người khác đứng tên, tiềm ẩn rủi ro tranh chấp. Sự ra đời của Luật Đất đai 2024 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, mở rộng quyền sử dụng đất cho Việt kiều, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng này đầu tư và gắn bó với quê hương.

Luật Đất đai 2013 hết hiệu lực và Luật Đất Đai 2024 mới nhất có hiệu lực ngày 01/8/2024

Cả Luật Đất đai 2013 hết hiệu lực và Luật Đất Đai 2024 mới nhất có hiệu lực ngày 01/8/2024 đều quy định người sử dụng đất đối với Việt kiều bao gồm: người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Tuy nhiên, Điều 4 Luật Đất đai 2024 quy định 2 đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài lần lượt tại 2 khoản 3 và khoản 6, đồng nghĩa sẽ có cơ chế khác nhau giữa 2 đối tượng này.

Còn đối với Luật Đất Đai 2013 quy định người sử dụng đất của đối tượng là Việt kiều tại khoản 6 Điều 5 Luật Đất đai: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định của pháp luật về quốc tịch”. Dẫn chiếu theo khoản 3 Điều 3 Luật Quốc tịch 2008: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài”. Như vậy, theo Luật Đất Đai 2013 cơ chế sử dụng đất áp dụng cho công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài tương tự như với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài mà không chia ra như Luật Đất đai 2024.

Theo khoản 3 Điều 4 Luật Đất đai 2024 quy định về người sử dụng đất quy định: “Cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam (sau đây gọi là cá nhân)”. Điều Luật này đã gộp chung 2 đối tượng này vào cùng 1 nhóm, từ đó cho thấy quyền sử dụng đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã được mở rộng và có các quyền sử dụng đất như cá nhân ở trong nước. Còn với đối tượng Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài sẽ có phạm vi quyền sử dụng đất hẹp hơn người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam.

Nhìn chung quy, Luật Đất đai 2024 đã giúp cho đối tượng người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam sở hữu nhà đất trong nước sẽ thuận lợi hơn so với Luật Đất đai 2013. Cụ thể:

Theo Điều 28 Luật Đất đai 2024, phạm vi về nhận quyền sử dụng đất cả 2 đối tượng của Việt kiều sẽ bao gồm:

• Được Nhà nước giao đất
• Được Nhà nước cho thuê đất
• Được nhận quyền sử dụng đất theo kết quả hòa giải thành về tranh chấp đất đai được Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền công nhận; thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại, tố cáo về đất đai, bản án, quyết định của Tòa án, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án đã được thi hành; quyết định hoặc phán quyết của Trọng tài thương mại Việt Nam; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất phù hợp với pháp luật; văn bản về việc chia, tách quyền sử dụng đất phù hợp với pháp luật đối với nhóm người sử dụng đất mà có chung quyền sử dụng đất.

XEM THÊM>>Thông tin mới vụ tranh chấp tài sản cố NSƯT Vũ Linh

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam có thêm quyền sử dụng đất

Đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam sẽ có thêm phạm vi về nhận quyền sử dụng đất:

• Được nhận chuyển đổi quyền sử dụng đất quy định tại điểm b khoản 1 Điều 37 của Luật này;
• Được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất;
• Được nhận tặng cho quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này;
• Được Nhà nước giao đất để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc để bán kết hợp cho thuê;
• Được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với đất đang được sử dụng ổn định.

Theo Luật Đất đai 2024, người gốc Việt được quyền sử dụng đất trong một số trường hợp. Chẳng hạn, theo điểm h khoản 1 Điều 28 quy định “Người gốc VN định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào VN được mua, thuê mua nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở, nhận quyền sử dụng đất ở trong dự án phát triển nhà ở; nhận thừa kế quyền sử dụng đất ở và các loại đất khác trong cùng thửa đất có nhà ở theo quy định của pháp luật về dân sự; nhận tặng cho nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở từ những người thuộc hàng thừa kế theo quy định của pháp luật về dân sự”. Đồng thời, theo khoản c Điều 28 luật Đất đai 2024, cho phép người gốc Việt nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao.

Theo quy định tại Điều 28 Luật Đất đai 2024, một trong những điều kiện bắt buộc để người gốc VN được quyền sử dụng đất ở, sở hữu nhà ở theo các quy định nêu trên là họ phải được phép “nhập cảnh vào VN”

Như vậy, đối tượng Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài có phạm vi sở hữu quyền sử dụng đất hẹp hơn so với người Việt Nam định cư ở nước ngoài và buộc phải cung cấp tài liệu chứng minh gốc Việt Nam để được sở hữu quyền sử dụng đất tại Việt Nam được pháp luật điều chỉnh chặt chẽ. Còn đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam, pháp luật quy định cởi mở quyền sử dụng đất như cá nhân trong nước miễn họ chứng minh được mình có quốc tịch Việt Nam.

Xem chi tiết văn bản pháp luật tại đây: Luat dat dai 2024